Tuần trăng mật sóng gió

.

Tuần trăng mật sóng gió

Chiến Thắng

(TBKTSG) - Tổng thống mới đắc cử của Mexico, ông Lopez Obrador hứa sẽ cải thiện quan hệ với Mỹ, song nhiều người hoài nghi về khả năng hạ nhiệt trong căng thẳng giữa hai nước, hiện đang ở mức tồi tệ nhất trong lịch sử.

Tổng thống mới đắc cử của Mexico, ông Lopez Obrador. Ảnh: Reuters.

Khi chiếc xe của ông Andres Manuel Lopez Obrador trên đường tới Cung điện Quốc gia ở Mexico City tuần trước, hàng đoàn xe máy chở các nhiếp ảnh gia chạy đuổi theo. Lúc xe dừng tại cung điện, hàng trăm người hâm mộ và các phương tiện truyền thông đổ xô tới. Tất cả có chung một mong muốn chụp được tấm hình với tân Tổng thống Mexico, người có biệt danh AMLO (viết tắt các chữ cái đầu tên ông). Quang cảnh đó cho thấy chính trị gia cánh tả theo đường lối dân túy này đang giành được sự yêu mến của người dân thế nào.

AMLO - cựu thị trưởng Mexico City, đã ba lần là ứng cử viên tổng thống. Trong lần tranh cử thứ ba này, ông đã giành thắng lợi vang dội nhờ những cam kết tương đồng với Tổng thống Mỹ Donald Trump: “Mexico trên hết”.

Sau khi kết quả bầu cử được công bố, ông Trump và ông Lopez Obrador đã có cuộc điện thoại 30 phút. Tổng thống Mỹ Donald Trump mô tả cuộc trò chuyện là “tuyệt vời”, còn Tổng thống đắc cử Mexico Lopez Obrador gọi đó là “tôn trọng”.

Ông AMLO dự kiến ​​sẽ tuyên thệ nhậm chức vào tháng 12 và chính thức bắt đầu nhiệm vụ giải quyết một loạt thách thức trong quan hệ giữa Mỹ-Mexico. Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo dự kiến ​​sẽ đến thăm Mexico vào thứ Sáu tuần này để gặp ông Lopez Obrador và thảo luận về các vấn đề nhập cư, thương mại, an ninh và phát triển.

Các nhà phân tích cho rằng, không rõ “tuần trăng mật” trong quan hệ Mỹ-Mexico sẽ kéo dài bao lâu. James Jones, Đại sứ Mỹ tại Mexico trong chính quyền Clinton, người từng gặp ông AMLO ở Mexico, nhận định: “Hai tổng thống sẽ phải sớm mặt đối mặt để đánh giá lẫn nhau”.

Ông AMLO được biết đến với cách tiếp cận chính trị thực dụng. “Ông ấy không chống Mỹ, nhưng là người bảo vệ Mexico”, cựu đại sứ Jones nói. Giống như ông Trump, ông Lopez Obrador, 64 tuổi, đã vận động tranh cử trên nền tảng dân túy, hứa sẽ giải quyết các vấn đề bạo lực và “mafia quyền lực”, gốc rễ của tham nhũng ở Mexico.

Ông không ngần ngại phê phán Tổng thống Donald Trump và các chính sách của Mỹ. Ông Lopez Obrador chỉ trích chính sách “bức tường” của Mỹ và cho rằng không phải bức tường hay sử dụng vũ lực sẽ giải quyết được các vấn đề an ninh và xã hội, mà cần đẩy mạnh sự phát triển và nâng cao chất lượng sống.

Ông tin rằng cách tốt nhất để giải quyết bạo lực và bất an là chống lại đói nghèo. “Tôi đã đề xuất với ông Trump về một thỏa thuận toàn diện cho các dự án phát triển tạo ra việc làm ở Mexico, từ đó giúp giảm di cư và cải thiện an ninh”, ông Lopez Obrador viết trên trang cá nhân.

Trong khi đó, ông Trump vẫn bày tỏ sự thất vọng trước nỗ lực thực thi di trú của Mexico. Ông Trump viết trên trang cá nhân hồi tháng 4: “Mexico đang làm rất ít, thậm chí là không làm gì, để ngăn chặn dòng người chảy vào Mexico qua biên giới phía Nam, sau đó là vào Mỹ. Họ phải ngăn chặn dòng chảy này nếu không tôi sẽ ngăn chặn NAFTA. Cần phải có bức tường”.

Đáp lại, ông AMLO cho biết chính quyền của ông sẽ ngừng làm “công việc bẩn” là giúp Mỹ giam giữ người di cư Trung Mỹ. Năm ngoái, Mexico đã bắt giữ 80.599 người Trung Mỹ và trục xuất 78.309, theo số liệu của Bộ Nội vụ Mexico.

Trước việc Tổng thống Donald Trump áp đặt thuế thép và nhôm nhập khẩu, Mexico, đối tác thương mại lớn thứ ba của Mỹ, đã lập tức trả đũa bằng cách áp thuế với các mặt hàng xuất khẩu của Mỹ gồm thịt lợn, táo, pho mát và rượu bourbon.

Theo Phòng Thương mại Mỹ, hiện hơn 1,7 triệu việc làm của Mỹ phụ thuộc vào thương mại với Mexico thông qua Hiệp định Thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA). Ông Lopez Obrador đã cử một nhóm chuyên gia để đàm phán lại hiệp định này với Mỹ.

Nếu NAFTA bị hủy bỏ, Mexico có thể chuyển sang các thị trường khác và sẽ khám phá các mối quan hệ mới với châu Âu, châu Á, châu Mỹ Latinh. “Chính phủ của ông AMLO sẽ lên kế hoạch cho các chiến lược thay thế”, ông Jones nhận xét.

Tổng thống đắc cử Lopez Obrador sẽ có một giai đoạn chuyển tiếp năm tháng để tinh chỉnh các kế hoạch điều hành chính phủ Mexico. Từ nay đến tháng 12, khi ông chính thức nhậm chức, chỉ cần một tin nhắn tweet cũng có thể thay đổi tình thế và dập tắt trong giây lát về sự lạc quan trong việc cải thiện quan hệ giữa Mỹ và Mexico.

Song, theo Duncan Wood, Giám đốc Viện Mexico của Trung tâm Wilson (Mỹ), có một số lý do để hy vọng về một khởi đầu mới trong quan hệ hai nước. 

Nguồn: www.thesaigontimes.vn